Delen:

Blockchain en innovatie: de kip of het ei

Blockchain is weer eens het gesprek van de dag, zoals vaker de afgelopen jaren. Waar blockchain in eerste instantie gepresenteerd werd als een revolutionaire technologie die van grote invloed zou kunnen zijn op, eigenlijk alles, klinkt er nu steeds vaker een kritisch geluid. Het is duur, tijdrovend en energievretend. En is blockchain niet een oplossing op zoek naar een probleem? Nu hoor ik je denken: “jeetje, dat klinkt allemaal wel erg negatief, laten we dat hele blockchain inderdaad maar vergeten.”.  En als je kritische artikelen snel, of zoals zo velen, niet tot het eind hebt gelezen. Dan heb je wellicht gemist dat er meestal een positieve noot te ontdekken valt. Onderstaand een pleidooi voor blockchain.

Een sixpack bier en een vorkheftruck?!

In een beeldende analogie werd blockchain laatst vergeleken met het gebruiken van een vorkheftruck om een sixpack bier op het aanrecht te zetten. Het kan, maar het is niet echt handig. Waarom moeilijk doen als het ook makkelijk kan? Maar soms is moeilijk doen precies wat er nodig is om verder te komen. De sixpack bier zou ik zelf ook niet snel met een vorkheftruck op het aanrecht zetten. Wat ik wel zou doen: een robotarm gebruiken om mijn boodschappen uit te pakken als ik dat om fysieke redenen zelf niet meer kan. De vraag is, zijn die robotarmen ooit ontwikkeld als mensen bij het idee van een vorkheftruck meteen hadden gezegd dat dit wel erg grof geschut was? Soms kunnen bestaande oplossingen versimpeld of verfijnd worden om ze toe te passen op andere problemen. Wat er dan eerst is, de oplossing of het probleem, is een kip-ei discussie. Zelfs al zou blockchain niets anders bereiken dan het aan het licht brengen van vraagstukken waarbij transparantie, informatie-uitwisseling en privacy een rol spelen, is dat dan erg?

Een blockchainbril

Blockchain is voor innovatie gemeenten een oplossing voor communicatie- en informatievraagstukken. Door de versnelde maatschappelijke ontwikkeling  en de nieuwe decentralisatie is er behoefte aan technologische oplossingen. Ze zijn zich daar zelf niet altijd van bewust. De gemiddelde Nederlander weet inmiddels dat naming & shaming op Twitter of Facebook doorgaans leidt tot een snellere behandeling van je klacht of bezwaar dan de officiële kanalen. Iedere fout wordt afgestraft, ieder besluit moet transparant zijn en verantwoord worden. Burgers hebben minder vertrouwen in instituties en tegelijkertijd hogere verwachtingen van diezelfde instituties. Blockchain is niet dé oplossing voor deze problemen, maar door met een “blockchainbril” naar een probleem te kijken vindt een blockchain pilot misschien een andere oplossing voor datzelfde probleem.

Het startpunt

Blockchain is een technologische ontwikkeling, niet het eindresultaat van innovatie. Innovatie hoeft niet per se te leiden tot een complexe technologie die niet bruikbaar is voor de eindgebruiker. Innovatie kan ook leiden tot simpelere oplossingen die niet eerder bedacht zijn en gemakkelijk toegepast kunnen worden. Blockchain kan het startpunt zijn om vanuit de hoek van informatievoorziening naar een probleem te kijken. Soms zal de oplossing nog steeds blockchain of een element daarvan bevatten en soms ook niet.

Een oplossing op zoek naar een probleem

“Als je goed kijkt, zie je dat het wemelt van de blockchainexperimenten die nog maar een schim van blockchain bevatten,” stelt De Correspondent in een recent artikel. Is het een probleem als je op basis van een blockchain oplossing tot een goed werkende digitale, veilige en geautomatiseerde oplossing komt? Is het dan erg dat er een verdunde versie van blockchain in zit? Is het slecht wanneer je met blockchain als breekijzer een woningcorporatie en een zorgaanbieder elkaar kunt laten vertrouwen? Blockchain is misschien een oplossing op zoek naar een probleem, maar er zit een hoger doel achter. Dienstverlening aan inwoners verbeteren. Uitwisseling van gegevens efficiënter en veiliger maken. De hulpverlening bij een acute crisis op straat beter laten samenwerken. Soms is het uitzoeken waar het probleem nu eigenlijk zit precies de crux van een werkende oplossing. Blockchain als diagnostiek, niet als medicijn.

Waarom blockchain?

De wereld zal er niet direct anders uitzien door blockchain, het is niet de heilige graal en er zijn kanttekeningen bij te plaatsen. Maar blockchain is transparant, altijd actueel, bestand tegen manipulatie en legt de regie bij de gebruiker. Blockchain is niet gratis en niet moeiteloos, maar dat zijn bestaande instituties zoals banken ook niet. De vraag die je elke keer kritisch moet stellen is kan het beter, efficiënter en veiliger worden? Dat antwoord verschilt per oplossing. Het is heel belangrijk om na te denken wat je wel en niet in een blockchain zet. Een afweging die geldt voor elke database en voor ieder proces waarbij persoonsgegevens worden verwerkt. Waarom schrikken mensen daarvan? In het licht van de nieuwe privacywetgeving is het toch ideaal als je gedwongen wordt daar aan de voorkant al over na te denken?

Niet dé oplossing, maar een manier

De wereld door een “blockchainbril” is niet dé oplossing. Voor alle uitdagingen rondom uitwisseling van gegevens, informatie of geld. Maar het is wel een manier om bestaande processen onder de loep te leggen en je af te vragen: kan dit beter, makkelijker en veiliger? Laten we blockchain verwelkomen in overheidsland als een manier om kritisch te kijken naar hoe dingen gaan en samen te werken aan een betere uitwisseling en dienstverlening. Of dat ook met andere technologie dan blockchain kan? Vast wel. Maar daar kom je maar op één manier achter. Samen met JbLorenz en DisGover verkent Talenter de mogelijkheden van blockchain in het verbeteren van de processen rondom personen met verward gedrag en de uitstroom beschermd wonen. Meer weten? Neem contact met mij op, Judith van der Zweerde: 06 2098 7169

 

Delen:
Top